Zwężenie lewego ujścia tętniczego

Zwężenie lewego ujścia tętniczego to schorzenie, które polega na utrudnionym odpływie krwi z lewej komory serca do aorty na skutek zmniejszenia się otworu zastawki.

Wzrastające ciśnienie w lewej komorze serca kompensowane jest zwiększoną siłą skurczu i przedłużonym czasem wyrzutu krwi. Z czasem jednak przeciążona lewa komora serca przerasta i może dojść do niewydolności lewokomorowej. Zwykle towarzyszy jej również wtórna niedomykalność zastawki dwudzielnej. Najczęstszym skutkiem niewydolności lewego serca są zaburzenia w krążeniu płucnym (utrudnione oddychanie na skutek gromadzącego się w płucach i oskrzelach płynu). Wada przebiegać może bez wyraźnych objawów, jednak przy osłabionym mechanizmie kompensacji może dojść do niedokrwienia, a w konsekwencji do niedotlenienia narządów i mózgu.

Przyczyny zwężenia lewego ujścia tętniczego

Najczęstszą przyczyną zwężenia zastawkowego jest reumatyczne zapalenie wsierdzia, bakteryjne zapalenie wsierdzia oraz miażdżyca. Przyczyną nadzastawkowego i podzastawkowego zwężenia ujścia aorty są wrodzone nieprawidłowości w budowie zastawki.

Objawy zwężenia lewego ujścia tętniczego

Częstymi objawami zwężenia lewego ujścia tętniczego są występujące szczególnie po wysiłku:
- bóle głowy
- zawroty głowy
- omdlenia
- zaburzenie widzenia
- możliwe bóle dławicowe
- dolegliwości wieńcowe przy współwystępującej miażdżycy tętnic wieńcowych

Przy dostatecznej kompensacji schorzenie może nie powodować żadnych dolegliwości i wykrywane jest przypadkowo.

Diagnoza zwężenia lewego ujścia tętniczego

Diagnoza zwężenia lewego ujścia tętniczego opiera się najczęściej na badaniu fizykalnym.

W badaniu fizykalnym stwierdza się:
- przesunięcie uderzenia koniuszkowego w lewo i ku dołowi;
- drżenie skurczowe (tzw. koci mruk) nad podstawą serca, w prawo od mostka, wzdłuż naczyń szyjnych;
- słyszalny w polu aorty skurczowy szmer typu wyrzutowego (crescendo-decrescendo), promieniujący do koniuszka;
- brak lub bardzo słaby II ton nad aortą
- niskie ciśnienie tętnicze krwi
- charakterystyczne tętno o małej amplitudzie, leniwe (fala tętna powoli narasta i powoli spada)
- rzadki skurcz (pulsus rarus)
- twarde tętno (pulsus durus)

Badanie radiologiczne wykazuje:
- przerost lewej komory serca
- słabo zaznaczony łuk aorty
- możliwe zwapnienie zastawki

W badaniu elektrokardiograficznym stwierdza się:
- lewostronne odchylenie osi elektrycznej
- cechy przeciążenia lewej komory serca
- zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego (częściowy lub całkowity blok)
- zaburzenia przewodnictwa śródkomorowego

Leczenie zwężenia lewego ujścia tętniczego

Leczenie zwężenia lewego ujścia tętniczego może być objawowe, najczęściej opiera się na stosowaniu leków zapobiegających niewydolności krążenia i choroby wieńcowej.

Leczenie chirurgiczne polega na wstawieniu protezy zastawki aortalnej lub nacięciu zrośniętych spoideł zastawki (komisurotomia aortalna). U chorych z napadami Morgagni-Adams-Stokesa (w wyniku zaburzenia przewodnictwa) wszczepia się rozrusznik serca.

W nieleczonym zwężeniu lewego ujścia tętniczego najczęstszymi powikłaniami są niewydolność krążenia, napady Morgagni-Adams-Stokesa, zawał mięśnia sercowego, obrzęk płuc oraz możliwe nagłe zatrzymanie akcji serca i śmierć.