Przewlekły zespół płucno - sercowy (przewlekłe serce płucne)

Przewlekły zespół płucno sercowy (przewlekłe serce płucne, łac. syndroma pulmono-cardiale chroni cum, cor pulmonale chronicum) to przerost mięśnia prawej komory serca w wyniku długotrwałego i stopniowego wzrostu ciśnienia w krążeniu płucnym spowodowanego głównie przewlekłymi chorobami płuc. Ostatecznie prowadzi do przeciążenia prawej komory serca i niewydolności krążenia.

Przyczyny przewlekłego zespołu płucno - sercowego

Przyczyną przewlekłego zespołu płucno - sercowego jest przewlekłe utrudnienie wymiany gazowej w płucach i zmniejszenie ich powierzchni oddechowej w wyniku:

- długotrwałych chorób płuc powodujących zmniejszenie powierzchni oddechowej. Głównie dotyczy to zaporowej rozedmy płuc, która powstaje najczęściej w wyniku długotrwałych stanów chorobowych oskrzeli (dychawica oskrzelowa, przewlekły nieżyt oskrzeli). Inne choroby wpływające na zmniejszenie powierzchni oddechowej płuc to pylica, gruźlica, rozstrzene oskrzelowe, kolagenozy ze zmianami w płucach, mukowiscydoza, sarkoidoza, nowotwory płuc, wrodzona torbielowatość płuc.

- zmiany w obrębie klatki piersiowej tj.: wrodzone zniekształcenie klatki piersiowej, kyfoskoliozę, stany po torakoplastyce, rozległe zwłóknienia opłucnowe, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa, a także otyłość z hipowentylacją pęcherzykową (zespół Pickwicka).

W przebiegu przewlekłego zespołu płucno - sercowego dochodzi do utrudnionej wymiany gazowej w płucach i wydalania dwutlenku węgla oraz zmniejszenia powierzchni oddechowej, a w konsekwencji do zaburzeń tj.:
- hipoksja (spadek wysycenia tlenem krwi)
- sinica
- hiperkapnia (wzrost zawartości CO2)
- zaburzeń mózgowych
- śpiączki u chorych z zaawansowanym sercem płucnym

W przeciągu długotrwale narastających zaburzeń organizm wytwarza mechanizmy korygujące upośledzenia. Są to: hiperwentylacja i przerost prawej komory serca.

Objawy przewlekłego zespołu płucno - sercowego

Objawy przewlekłego zespołu płucno-sercowego zależą w dużej mierze od choroby podstawowej. Jednak najczęstszymi dolegliwościami są:
- duszność i kaszel (ze śluzowo - ropną plwociną)
- sinica (najpierw warg, nosa i obwodowych części kończyn, potem uogólniona)
- mała ruchomość klatki piersiowej i płuc
- powiększone serce
- rozszerzone żyły szyjne
- przyspieszony oddech
- nadmiernie jawny odgłos opukowy nad polami płucnymi
- słabo wyczuwalne uderzenie koniuszkowe
- możliwe przyspieszone tętno
- objawy niewydolności prawo komorowej (powiększenie wątroby i obrzęki)

Diagnoza przewlekłego zespołu płucno - sercowego

Diagnoza przewlekłego zespołu płucno - sercowego opiera się na stwierdzeniu przewlekłej choroby płuc i potwierdzonych w badaniach (EKG) cech przeciążenia prawej komory. W diagnozie różnicowej należy uwzględnić wady serca i zwężenie lewego ujścia żylnego (przyczyny nadciśnienia w krążeniu płucnym).
- badanie radiologiczne wskazuje na przerost prawej komory oraz rozszerzenie tętnicy płucnej i jej rozgałęzień
- w badaniu EKG występuje: dekstrogram, wysoki kończysty załamek P (w II i III odprowadzeniu), ujemny załamek T (w odprowadzeniu II i III), szeroki i głęboki załamek S (w odprowadzeniu I )
- w badaniu gazometrycznym stwierdza się hipoksje i hiperkapnie
Badania dodatkowe wykazują:
- wzrost liczby krwinek czerwonych
- zwiększony poziom hemoglobiny
- zwolnione OB
- podwyższone ciśnienie żylne krwi
- malejąca pojemność życiowa płuc

Leczenie przewlekłego zespołu płucno - sercowego

Leczenie przewlekłego zespołu płucno - sercowego opiera się na terapii choroby podstawowej. Najczęściej stosuje się leki rozszerzające naczynia w płucach (blokery kanału wapniowego) oraz leki moczopędne. Chorzy powinni unikać infekcji dróg oddechowych i czynników je podrażniających (palenie papierosów). W przypadku wystąpienia infekcji dróg oddechowych stosuje się antybiotykoterapię, a przy nawracającej zatorowości płucnej leki zmniejszające krzepliwość krwi.