Nadmiar hormonu antydiuretycznego (zespół Schwartza - Barttera)

Hormon antydiuretyczny (ADH, Antidiuretic Hormone) jest peptydem wytwarzanym w podwzgórzu przysadki mózgowej, celem utrzymania osmolarności osocza. Wazopresyna jest cyklicznym hormonem antydiuretycznym wydzielanym przez tylni płat przysadki. Nadmiar hormonu antydiuretycznego (wazopresyny) powoduje zatrzymanie wody ustroju i rozcieńczenia płynów ustrojowych. Zazwczaj stwierdza się hiponatermię, zwiększenie objętości płynów pozakomórkowych, nadmiar wydalania sodu z moczem i hipermolalność moczu w stosunku do osocza.

Objawy nadmiaru hormonu antydiuretycznego

Zespół objawów chorobowych będący skutkiem nadmiernego wytwarzania wazopresyny (hormonu antydiuretycznego) nosi nazwę zespołu Schwartza - Barttera. Charakteryzuje się on występowaniem u chorego zaawansowanych zmian wodnoelektrolitowych prowadzących do hipourykemii (obniżonego stężenia kwasu moczowego w surowicy krwi) i ujawnienia się zaburzeń ze strony ośrodkowego układu nerwowego tj.:
- spadek napięcia mięśniowego
- utrata odruchów
- utrata łaknienia
- wymioty
- zmiana osobowości
- nadmierna pobudliwość
- labilność emocjonalna

Przyczyny nadmiaru hormonu antydiuretycznego

Przyczyną nadmiernego wydzielania wazopresyny może być:
- uraz czaszki
- uszkodzenie obszaru podwzgórzowo - przysadkowego (zapalenie lub ropnie mózgu, zapalenie opon mózgowych lub wylew podpajęczynówkowy, zmiany gruźlicze)
- hiponatremia, najczęściej obserwowana w drobnokomórkowym raku płuca
- ektopowe wydzielanie wazopresyny na skutek choroby nowotworowe tj. grasicy, oskrzeli, dwunastnicy a - niekiedy i zmian zapalnych płuc o podłożu grzybiczym lub bakteryjnym.

Leczenie nadmiaru hormonu antydiuretycznego

Leczenie nadmiaru hormonu antydiuretycznego opiera się na terapii choroby podstawowej będącej czynnikiem wywołującym zaburzenie oraz terapii objawowej. W przypadku hiponatremii i wysokiego stężenia sodu pomaga ograniczenie dostarczanych płynów, a niekiedy i stosowanie środków moczopędnych np. furosemid.