Ginekomastia

Ginekomastia (łac. gynaecomastia) to jednostronny lub obustronny przerost gruczołów piersiowych (sutków) u mężczyzn, niezależnie od wieku. Powiększenie sutka przeważnie jest symetryczne, rzadziej jednostronnie. Neuropatologiczna ginekomastia występuje również u noworodków i przemija ok. 4 tygodnia od urodzenia.

Powiększenie gruczołów piersiowych zwykle jest bolesne, w przypadkach zaawansowanych obserwuje się znaczne obrzmienie brodawki sutkowej z otoczką, oraz wyczuwalna jest obecność skupionych grudek.

Przyczyna ginekomastii

Istnieje kilka czynników przyczyniających się do powstania ginekomastii. Najczęstszą przyczyną ginekomastii są utrzymujące się zaburzenia hormonalne u chłopców w okresie dojrzewania. Przypuszcza się, iż dotyczą one zaburzenia równowagi między poziomem estrogenów i androgenów. Gdzie bodźcem pobudzającym jest spadek poziomu androgenów i nadmiar estrogenów, przy nie do końca poznanym działaniu innych hormonów.

Inne czynniki sprzyczyniające się do powstania ginekomastii to:
- pierwotna niedomoga jąder
- przerost tkanki
- w zespole Klinefeltera
- guzy feminizujące jąder
- guzy okolicy podwzgórza lub guzy przysadki
- leczenie wysoką dawką estrogenów np. w przypadku raka gruczołu krokowego i innymi lekami stosowanymi w terapii przeciwnowotworowej tj. np. busolfan, winkrystyna
- schyłkowa niewydolność nerek
- niedożywienie
- kastracja
- awitaminoza
- nieprawidłowa przemiana steroidów gonadowych w obrębie wątroby (zaburzony metabolizm estrogenów i androgenów)
- uboczne skutki działania niektórych leków tj. pochodne metyldopy, pochodne benzodiazepiny stosowane np. w chorobie Parkinsona, chorobach psychosomatycznych, zaburzeniach snu.
- terapia lekami przeciwnowotworowymi

Diagnoza ginekomastii

Jeżeli nie zaistnieją wyżej wymienione okoliczności usposabiające, wówczas rozpoznaje się ginekomastię konstytucjonalną najczęściej pochodzenia rodzinnego. Podstawą rozpoznania ginekomastii jest jednak wywiad i badanie laboratoryjne.

Leczenie ginekomastii

Ginekomastia jako jeden z objawów choroby systemowej leczona jest w wyniku podjętej terapii choroby podstawowej. Zwykle opera się na zindywidualizowanym leczeniu hormonalnym. Chirurgiczne leczenie daje jedynie skutki kosmetyczne, psychologiczne.