Endokrynologia

• Akromegalia (somatotropowa nadczynność przysadki)

  Akromegalia jest chorobą wywołaną nadmiernym wydzielaniem somatropiny (hormon wzrostu) przez przedni płat przysadki mózgowej. Zaburzenie to dotyka szczególnie ludzi w średnim wieku, bez względu na płeć i cechuje się nadmiernym rozrostem kości, części miękkich i narządów wewnętrznych. Somatropina Somatropina to hormon wzrostu wydzielany przez całe życie przez ludzką przys...

• Zapalenie tarczycy Hashimoto (wole limfocytarne, choroba Hashimoto)

  Zapalenie tarczycy Hashimoto (wole limfocytarne, choroba Hashimoto, przewlekłe limfocytowe zapalenie tarczycy) (Thyfooiditis Hashimoto Struma lymphomatosa) należy do zapaleń przewlekłych tarczycy o podłożu immunologicznym. Zmiany chorobowe mogą równomiernie obejmować cały narząd lub ograniczają się do części tarczycy. W swoim przebiegu początkowo jest niezauważalna wyst...

• Ginekomastia

  Ginekomastia (łac. gynaecomastia) to jednostronny lub obustronny przerost gruczołów piersiowych (sutków) u mężczyzn, niezależnie od wieku. Powiększenie sutka przeważnie jest symetryczne, rzadziej jednostronnie. Neuropatologiczna ginekomastia występuje również u noworodków i przemija ok. 4 tygodnia od urodzenia. Powiększenie gruczołów piersiowych zwykle jest bolesne, w przypadkach zaawans...

• Hiperaldosteronizm pierwotny (zespół Conna , aldosteronizm)

  Hiperaldosteronizm pierwotny (Zespół pierwotnego aldosteronizmu, Zespół Conna, aldosteronizm, łac. Hyperaldosteronismus). Pierwszy opisany przypadek zespołu Lityńskiego-Conna w Polsce ogłoszony został w 1957. Chorego wyleczono operacyjnym usunięciem gruczolaka kory nadnerczy. Hiperaldosteronizm pierwotny dotyczy grupy osób w wieku 30 – 50 lat i przeważnie występuj...

• Hiperaldosteronizm wtórny

  Hiperaldosteronizm wtórny to różne stany chorobowe wywołane pozanadnerczowym zwiększonym wydzielaniem aldosteronu, na skutek wzmożonej aktywacji układu hormonalno enzymatycznego (RAA) w przypadkach: nefropatii, nadciśnienia, zatrucia ciążowego, nerczycy, przyjmowania środków antykoncepcyjnych, zwężenia tętnicy nerkowej, utraty wody i elektrolitów, nadmiernego dostarczania potasu, nadprodukc...

• Hipoaldosteronizm

  Hipoaldosteronizm polega na obniżonym wydzielaniu aldosteronu w wyniku uszkodzenia zewnętrznej warstwy kory nadnerczy (wynikającego z ostrego procesu zapalnego, przerzutów nowotworowych, skrobiawicy, hemochromatozy, krwotoku do nadnerczy lub bliskiego sąsiedztwa), bądź też z powodu defektów enzymatycznych(np. desmolas, hydrogenaz, dehydrogenaz). Pod wpływem upośledzonego zatrzymywania jonu ...

• Hipogonadyzm

  Hipogonadyzm to zaburzenie polegające na niedoczynności gonad (jajników lub jąder). Dysfunkcja gonad obejmuje produkcję hormonów płciowych i gamet (jaj lub plemników). Wyróżnia się dwie formy hipogonadyzmu: hipogonadyzm pierwotny i hipogonadyzm wtórny. Hipogonadyzm pierwotny niedoczynność hormonalna występująca w następstwie uszkodzenia gonad męskich lub żeńskich (j...

• Karłowatość przysadkowa

  Karłowatość przysadkowa - Karłowatość hiposomatotropowa - Nanosomia pituitaria - Nanosomia hyposomatotropica to choroba endokrynologiczna u jej podstaw leży zmniejszony poziom lub brak wydzielania hormonu wzrostu - somatropiny oraz niedobór gonadotropin. Objawy karłowatości przysadkowej Objawy karłowatości przysadkowej pogłębiają się wraz z wiekiem chorego....

• Moczówka prosta

  Moczówka prosta (łac. diabetes insipidus) to choroba charakteryzująca się nieprawidłowym zagęszczeniem moczu, spowodowana niedoborem działania hormonu antydiuretycznego wydzielanego przez tylny płat przysadki mózgowej lub niewrażliwością nerek na jego działanie. Hormon antydiuretyczny (ADH, wazopresyna) powstaje w przedniej części podwzgórza w obrębie jąder nadwzrokowych i przykomorowych...

• Nadmiar hormonu antydiuretycznego (zespół Schwartza - Barttera)

  Hormon antydiuretyczny (ADH, Antidiuretic Hormone) jest peptydem wytwarzanym w podwzgórzu przysadki mózgowej, celem utrzymania osmolarności osocza. Wazopresyna jest cyklicznym hormonem antydiuretycznym wydzielanym przez tylni płat przysadki. Nadmiar hormonu antydiuretycznego (wazopresyny) powoduje zatrzymanie wody ustroju i rozcieńczenia płynów ustrojowych. Zazwczaj stwierdza się hiponaterm...

• Nadmierne wydzielanie prolaktyny (hiperprolaktynemia)

  Nadmierne wydzielanie prolaktyny - Nadmiar prolaktyny - Hiperprolaktynemia Prolaktyna (PRL, luteostymulina) jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki zarówno u kobiet jak i u mężczyzn. Przy czym dominuje u kobiet, a jej większe stężenie występuje w okresie jajeczkowania. Prolaktyna stymuluje produkcję mleka przez gruczoły piersiowe oraz reguluje wydziela...

• Niedoczynność przysadki i Zespół Sheehana

  Niedoczynność przysadki i Zespół Sheehan'a (Poporodowa martwica przysadki, Hypopltuitarismus et syndroma Sheehan) to choroba zależną od niedoboru gonadotropin, hormonu wzrostu, kortykotropiny, tyreotropiny, w następstwie uszkodzenia podwzgórza lub przedniego płata przysadki. Przeważnie występuje u kobiet jako powikłanie ciąży. Przyczyny niedoczynności przysadki Naj...

• Niedoczynność tarczycy

  Niedoczynność tarczycy (Hypothyreosis) to choroba będąca następstwem niedoboru hormonu tarczycy. W niedoczynności tarczycy stężenie we krwi tyroksyny i trójjodotyroniny jest obniżone. Niedobór hormonalny powoduje zaburzenia metaboliczne, m. in. upośledzenie zdolności odbudowy związków wysokoenergetycznych i użytkowania energii w nich zawartej oraz obniżenie zużycia tlenu. U dzieci hormony t...

• Ostra niewydolność kory nadnerczy

  Ostra niewydolność kory nadnerczy (Insufficientia acuta corticis glandularum suprarenalium) to zaburzenie powstałe w wyniku szybko postępującego, uszkodzenia kory nadnerczy lub/i zwiększonego zapotrzebowania ustroju na kortykoidy. Przyczyny ostrej niewydolności kory nadnerczy - rozległe wylewy do nadnerczy (tzw. apopleksja nadnerczy) - adrenalektomia - terapia środkami przeciw...

• Podostre zapalenie tarczycy (ziarninowate zapalenie tarczycy)

  Podostre zapalenie tarczycy (ziarninowate zapalenie tarczycy) to choroba cechująca się bolesnością i powiększeniem gruczołu tarczowego. Stan ten utrzymuje się od kilku tygodni do kilku miesięcy. Objawy podostrego zapalenia tarczycy Podostre zapalenie tarczycy objawia się po kilku dniach złego samopoczucia przejawiającego się skokami temperatury oraz bólami głowy, okolic ż...

• Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc

  Trzeciorzędowa nadczynność przytarczyc (łac. hyperparathyreoidismus tertiarius) to stan chorobowy, który polega na nienormalnie podwyższonym stężeniu parathormonu w surowicy, któremu nie odpowiadają znaczniejsze odchylenia w poziomie wapnia; znajduje się on niemal na granicy dolnej normy. Odpowiednikiem jest stan chorobowy nazywany autonomią w przebiegu wtórnej nadczynności przytarczyc. ...

• Wole guzkowe

  Wole guzkowe (Struma nodosa) jest to przerost tarczycy przez naruszenie początkowo jednolitej struktury tarczycy w obrębie zrazików i tkanki międzyzrazikowej. Prowadzi to do powstania jednego lub mnogich guzków w obrębie tarczycy. Niektóre guzki hormonalnie czynne ulegają okoleniu torebką łącznotkankową i powstaje gruczolak (adenoma). Rodzaje guzków W wyniku badania metodą scynt...

• Wole miąższowe proste

  Wole miąższowe proste (Struma parenchymatosa simplex) to powiększenie tarczycy, które przebiega zwykle bez objawów niedoczynności lub nadczynności tarczycy. Wole miąższowe utworzone jest jednolicie z miąższu tarczycy - małych pęcherzyków ubogich w koloid. Przez tę zmianę dochodzi do ucisku tchawicy i narządów sąsiednich (przełyk, nerwy krtaniowe, duże naczynia) powodując w ten sposób duszno...

• Wole Riedel'a

  Wole Riedel'a (zapalenie gruczołu tarczowego Riedel'a, Thyreoiditis fibrosa chronica Struma Ugnosa) jest bardzo rzadką postacią przewleklego zapalenia tarczycy. W wolu Riedel'a gruczoł tarczowy jest powiększony oraz posiada silnie zwłókniony miąższ, o spoistości porównywalnej z drewnem, stąd inna nazwa schorzenia - wole drewniane. Nie jest znana przyczyna tej choroby. Powiększona tarczyc...

• Zespół Klinefeltera (hipogonadyzm hipergonadotropowy)

  Zespół Klinefeltera (hipogonadyzm hipergonadotropowy, Klinefelter's syndrome) to grupa chorób rozwijających się u mężczyzn. Charakteryzuje się ginekomastią, eunuchoidalną budową ciała oraz obecnością małych jąder bez spermatogenezy. Rozróżnia się: Prawdziwy zespół Klinefeltera Prawdziwy zespól Klinefeltera u większości mężczyzn o kariotypie 47, XXY, ma podłoże wrodzone. C...

• Zespół Turnera

  Zespół Turnera (Turner's syndrome) to zaburzenie chromosomalne, jego przyczyną są różne aberracje chromosomalne. Najczęstszym typem aberracji jest monosomia, polega ona na całkowitym lub częściowym braku jednego chromosomu X. W pozostałych przypadkach występuje mozaicyzm (niektóre komórki mają dwa chromosomy płciowe XX, a inne jeden X0) lub uszkodzenie struktury w jednym z chromosomów X - b...