Bakteryjne zapalenie wsierdzia

Bakteryjne zapalenie wsierdzia (BZW, Endocarditis bacterialis) może być wywołane przez różnego rodzaju bakterie i grzyby. Zwykle dotyczy osób z nabytą lub wrodzoną wadą serca. Najczęściej rozwinięciu bakteryjnego zapalenia wsierdzia wywołane jest bakteriami paciorkowca i gronkowca, grzybami i pneumokokami. Dodatkowym czynnikiem sprzyjającym są ekstrakcje zębów, tonsillectomia, a także zabiegi przeprowadzane na drogach moczowych np.cewnikowanie pęcherza moczowego, cytotomia.
Bakteryjne zapalenie wsierdzia charakteryzują powstałe na wsierdziu kruche twory brodawkowe z zakrzepów płytkowych, białych i czerwonych krwinek oraz masy bakteryjnej prowadzące do zatorów.

Objawy i diagnoza bakteryjnego zapalenia wsierdzia

Stałym objawem bakteryjnego zapalenia wsierdzia jest utrzymująca się ponad tydzień gorączka, bez wyraźnej przyczyny. Jej występowaniu towarzyszyć może uczucie zmęczenia i duszności. Innym objawem spotykanym u chorych jest powiększenie i zawały śledziony i objawy skórne: szare zabarwienie, wybroczyny w okolicach kończyn dolnych i obojczyków, a także w jamie ustnej. Przy długotrwałym stanie chorobowym pojawia się objaw pałeczkowatych palców.

Bakteryjne zapalenie wsierdzia diagnozuje się w oparciu o wynik badania posiewowego krwi, wskazujące na podwyższoną leukocytozę i OB oraz zmniejszenie poziomu czerwonych krwinek. Badanie moczu potwierdza erytrocyturie i albuminurie.

Powikłania bakteryjnego zapalenia wsierdzia

Najczęstszym powikłaniem bakteryjnego zapalenia wsierdzia jest zator lub zawał śledziony, który prowadzi do jej pęknięcia, stanu zapalnego otrzewnej i nagłego zgonu. Objawem zatoru śledziony jest powiększenie jej rozmiarów i przenikliwy ból w lewym podżebrzu.

Rzadszym powikłaniem bakteryjnego zapalenia wsierdzia jest:
- zawał nerki objawiający się bólem w okolicy lędźwiowej,
- zator mózgu prowadzący do porażania połowiczego
- zawał płuca.

Najczęstsze przyczyny zgonów chorych na bakteryjne zapalenie wsierdzia to: niewydolność krążenia, zatory, pęknięcia nici ścięgnistej zastawki, pękniecie śledziony i mocznica.

Leczenie bakteryjnego zapalenia wsierdzia

Wczesne rozpoznanie bakteryjnego zapalenia wsierdzia i rozpoczęcie leczenia odpowiednio dobranym antybiotykiem rokuje szansę na wyleczenie i uniknięcie powikłań. Dobranie sposobu leczenia uzależnione jest od przyczyny zaburzenia i wyniku posiewu krwi chorego.

Jednak początkowe leczenie poprzedzające wyniki posiewu krwi chorego, obejmuje przyjmowanie przez niego antybiotyków stosowanych w leczeniu zakażenia bakteriami tj. penicylina i streptomycyna. Przypadki chorobowe o wyjątkowo zaostrzonym przebiegu traktuje się terapią skierowaną przeciwko bakteriom gronkowca.

Żaneta Malec

Bibliografia:
1. "Choroby wewnętrzne", Andrzej Szczeklik, wyd. Medycyna Praktyczna, Kraków
2. "Interna Harrisona", Fauci, Braunwald, Isselbacher, Wilson, Martin, Kasper, Hauser, Longo, wyd. Czelej, Lublin
3. "Choroby wewnętrzne", Franciszek Kokot, wyd. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa
4. "Interna", Włodzimierz Januszewicz, Franciszek Kokot, wyd. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa